Istorijat škole

KRIS0141Škola je građena 1892. godine, sa velikim i svetlim učionicama, odgovarala je potpuno ondašnjim pedagošim zahtevima, “a ne bi se ni veći evropski gradovi njome postideli”, kako kaže mesečni časopis “Neven” od 1. oktobra 1892. godine.
Po upisnicama od 1871. do 1881. godine, koje se nalaze u arhivi škole, saznaje se da se na istom mestu i ranije nalazila škola. Bila je to jedna prizemna zgrada, u narodu zvana “Rundovska škola”, po nazivu birtije “Kod rundova”, na čijem je mestu podignuta početkom XIX veka. Listajući upisnice iz tog doba vidi se da su gotovo svi učenici bunjevačke nacionalnosti sa maternjim jezikom “dalmatinskim” kako su ga tadašnje vlasti nazivale. Po socijalnom sastavu najviše je dece iz porodica zemljoradnika, nadničara, čobana, bireša (sluge), pralja, po gde koji zanatlija mahom nemačke narodnosti i dva – tri zemljoposednika i to mađarske narodnosti.

Nastavni jezik je mađarski, a učitelji su mogli da se služe i bunjevačkim kao pomoćnim jezikom. Bunejvački mesečni časopis “Neven” od 1. decembra 1892. godine izveštava da su postavljena četiri nova učitelja za bunjevačke škole među kojima i glavni urednik “Nevena”, Mijo Mandić . Školske 1893/94. godine isti Mijo Mandić je učitelj u ovoj školi. Docnije postaje upravnik Gradske biblioteke i muzeja u našem gradu, a posle oslobođenja 1945. godine bude proglašen počanim građaninom grada Subotice. Ulica u neposrednoj blizini naše škole nosi njegovo ime. Škola je bila četvororazredna i za vreme Austro-Ugarske i između dva rata nosi naziv “Kralj Aleksandar”, mada je u narodu poznata kao “Golubova škola” još od početka XX veka zbog neposredne blizine “golubije” pijace. Ovaj naziv se može još i dans čuti od starosedelaca ovog kraja. Za vreme mađarske okupacije od 1941. do 1944. godine, u zgradi je takođe osnovna škola, da bi posle oslobođenja bila pretvorena u privatni logor, karantin za povratnike iz zarobljeništva, logora, izbeglištva, itd. Reorganizacijom školstva 1950. godine se u njoj osniva osmogodišnja škola br. 3 i pripajaju joj se još dve osnovne škole Vašarište i sa srpskohrvatskim nastavnim jezikom i sa mađarskim nastavnim jezikom.
Za prvog direktora postavljen je prof. Janoš Kopilović. Kolektiv je brojao 19 članova učitelja i nastavnika. 1952. godine oformljen je prvi Školski odbor kao prvi oblik društvenog samoupravljanja. 31. oktobra 1962. godine u prisustvu brojnih zvanica, predstavnika političkog i društvenog života grada, u holu škole je na svečan način otkrivena bistra Matka Vukovića, rad vajarke Ane Bešlić, čije ime od tada nosi ova škola.

Za Dan škole proglašen je 31. oktobar, dan kada je svirepo ubijen ovaj radnik, seljak-bezemljaš, sin svoga naroda, ne odavši ni jedno ime.
Školski odbor je 2007. godine doneo odluku da se Dan škole od te godine obeležava 13. februara, na dan rođenja Matka Vukovića.